W CIENIU OBCYCH AGENTUR. TOM III. II RZECZPOSPOLITA

Datę 11 listopada 1918 roku jako dzień odzyskania przez Polskę niepodległości należy traktować umownie. Proces bowiem formowania się państwa polskiego po okresie zaborów nie został w tym dniu zakończony. Nie były jeszcze ustalone granice wschodnie, a Wielkopolska, Górny Śląsk oraz Warmia i Mazury znajdowały się poza granicami Polski. Mieliśmy wojnę polsko-bolszewicką, zakończoną pokojem w Rydze 18 marca 1921 roku, a granice II Rzeczypospolitej ostatecznie ukształtowały się w roku 1922, kiedy to ostatnim obszarem przyłączonym do Polski stała się Wileńszczyzna. Był to więc proces długotrwały i złożony. Również na tym etapie obce agentury przeszkadzały Polakom w konsolidacji powstającego państwa, utrudniając lub uniemożliwiając przyłączenie do Polski części obszarów, do których słusznie jako naród rościliśmy sobie pretensje. Po ukształtowaniu zaś ostatecznych granic II Rzeczypospolitej obce agentury zaingerowały w sprawy wewnętrzne państwa. Toczyły w tym zakresie zażartą walkę z polskimi ugrupowaniami politycznymi, na czele z obozem narodowym, o opanowanie od wewnątrz nowo powołanego do życia państwa. Tak więc powrót Polski na mapę Europy nie zakończył walki o niepodległość, lecz sprowadził ją do nowego poziomu rozgrywek politycznych. Była to mianowicie walka na płaszczyźnie ideologicznej, walka o świadomość narodową Polaków, jak również dotycząca głoszonych przez strony wartości w sferze etyki, polityki, gospodarki itp. Była to zatem prowadzona innymi metodami walka o samą istotę państwa, jakim miała być II Rzeczpospolita. W książce tej omówiona zostaje działalność agentur, które przeniknęły do struktur państwa polskiego i wywarły znaczący wpływ na jego funkcjonowanie.